Test je kennis!

Op het internet zijn allerlei leuke sites waarop je je kennis kunt testen over allerhande zaken. Via een beetje googlen kwam ik de volgende kennistesten tegen:

Diabetes kennis quiz http://www.luisternaaruwlichaam.nl/Diabetes_kennis_quiz

BTSG stelt een heleboel testen online beschikbaar.

enkele highlights:

Quiz over de ziekte van Alzheimer http://www.btsg.nl/quiz/alzheimer-quiz.html

Vaardigheidsmeter 'Het voorzitten van teamoverleg' http://www.btsg.nl/quiz/vaardigheid_teamoverleg.htm

Kennistest "Beeld over ouderen en de ouderdom"http://www.btsg.nl/quiz/ouderworden/start-ouderwordenquiz.htm

Objectief rapporteren? http://www.btsg.nl/quiz/rapporteren-toets-objectief.htm

Atlas loopbaantraining stelt het kernkwaliteitenspel beschikbaar: http://www.atlasloopbaan.nl/kernkwaliteitenspel.html

Veel plezier!

Stagelopen op het hospice (2)

VGG projectlid Melissa vertelt over haar ervaringen op haar nieuwe stageplek. Deel 1 is hier te lezen.

Mijn tweede week op het hospice zit er al weer op.
Ik heb in mijn tweede week twee late diensten gedraaid op het hospice. Dit is toch weer heel anders dan een dagdienst. Je hebt als zorgverlener meer te doen met de familie/vrienden van de clienten dan tijdens de dagdienst. Het was verder wel een rustige week op het hospice, er zijn niet veel gekke dingen gebeurd.
Ik heb echter wel een mooie gebeurtenis mee gemaakt. Bij een van de clienten heb ik een 's avonds de eer gehad om een aan de client gericht gedicht te mogen horen. Dit vond ik erg speciaal. Vervolgens heb ik nog een tijdje met iemand van het bezoek gepraat. Dit was voor mij een bijzonder gesprek omdat dit de eerste keer was dat ik zo dichtbij contact heb gezocht.
Het mooie aan zo'n gesprek is dat je op een heel intiem gebied aan het praten bent en dat ik daar als zorgverlener een kijkje in mag nemen. Ik mag zien hoe de naasten over de dingen denken. Ik mag ze advies geven en een gesprekpartner zijn. Ik mag de meeste mooie kaartjes en teksten lezen en horen. Ik mag zien hoe lief en hecht mensen naar elkaar toe kunnen zijn en dat ondanks de vele liefde die mensen voor elkaar hebben, ze een enorm verdriet hebben omdat zij degene die ze het meest lief hebben binnen afzienbare tijd in hun leven moeten missen. Ik mag als zorgverlener delen in hun herinneringen en hoor de meest wonderlijke verhalen. Je krijgt op deze manier op een hele andere manier kennis over de client. Als er iets bijzonder is aan het verpleegkundig beroep dan is het wel het feit dat je op een zeer intieme wijze kennis maakt met de client en zijn naasten. Ik heb er eigenlijk geen woorden voor.

Het gaat binnen het hospice echt over deze kleine dingen. Ik mag daar nu getuige van zijn en al de ervaringen die ik op doe binnen deze bijzondere stage neem ik mee in mijn verdere leerproces en in mijn verdere leerhouding. Het is buitengewoon bijzonder dat deze zorg bestaat.

Het zou nog mooier zijn als de palliatieve zorg wat meer in de aandacht zou staan in de medische wereld. Arsten staan soms nog een beetje sceptisch tegen over de palliatieve zorg. Er zijn nog weinig evidenced based studies over de palliatieve zorg. Dit geldt trouwens niet voor alle arsten. De arts die ik meemaak op het hospice is helemaal 'into' de palliatieve zorg. Ze stimuleert de verpleging hier ook in! Wat zijn er toch bijzondere mensen op de wereld en wat mag ik er veel ontmoeten tijdens mijn stage op het hospice!

Zorgverlenen op het hospice

VGG projectlid Melissa vertelt over haar ervaringen op haar nieuwe stageplek:

Vorige week ben ik met mijn stage op het hospice begonnen. Ik loop een maand stage op het hospice, dus helaas is het half december alweer afgelopen. Nu zullen velen zich afvragen wat een hospice is. Een hospice is heel kort gezegd een stervenshuis. In het geval van mijn stageplek zijn het vier kamers op een van de verpleeghuisafdelingen van mijn stageinstelling. Bij deze kamers hoort uiteraard ook een ruime woonkamer, waar ook ons "kantoor" is gevestigd. Dit is niet altijd even prettig aangezien bezoek en de clienten zelf ook in de woonkamer vertoeven.
Nu zullen vele misschien denken wat er nou zo leuk is aan het werken met mensen die snel komen te overlijden. Ik vind het erg bijzonder dat ik als "verpleegkundige"(ben het bijna), in de laatste fase van iemands leven iets voor iemand kan betekenen. Het is erg bijzonder werk.
De afgelopen week heb ik kennis gemaakt met de nu verblijvende cliënten. Vandaag was er een nieuwe opname. Ik ben bij het opnamegesprek aanwezig geweest; dat was voor mij best heftig. Ik vond het erg bijzonder hoe mooi kinderen een van hun ouders kunnen omschrijven en echt het allerbeste voor hem/ haar willen. Ik mocht vandaag tevens een paar uurtjes alleen draaien op het hospice. In overleg met andere verpleegkundigen en mijzelf heb ik dit geaccepteerd, maar wel met veel mensen die ik in geval van nood kon bellen voor hulp. Het ging echter uitstekend!! Dus ik ging met een goed gevoel en een schouderklopje naar huis, wat je natuurlijk erg goed doet als toekomstig verpleegkundige!

VGG vorderingen

Vorige week hebben weer een aantal personen deelgenomen aan de toetsstations, om hun studiepunten te verdienen. En dat is allerminst onverdienstelijk verlopen: Wendy te Molder heeft haar diploma behaald (weer een VGG'er erbij!), Wendy Haas heeft drie rollen behaald op het competente niveau, Esther twee en Melissa heeft ook twee rollen behaald, waarvan één op competent en één op gevorderd niveau. Dames, van harte!

Sonnenberg deel III

Beter laat dan nooit... deel 3 Donderdag, de laatste 'congres'dag, begint met een mooi uitzicht vanuit mijn kamer: Het heeft flink gesneeuwd!
Na een lekker ontbijt staan er drie workshops op het programma. De docenten van de verschillende deelnemende landen hebben allemaal een eigen 'onderwerp' voorbereid. Nederland behandelt alcohol problematiek op (zeer) jonge leeftijd (comazuipen), Duitsland de obesitas epidemie (Duitsland is nr. 1 in de EU) en onder leiding van een Engelse docent hebben we het over palliatieve zorg. In drie groepen verdeeld rouleerden we in internationale groepen door de verschillende workshops. Interessante discussies, waarbij tijdens onze laatste workshop (Palliatieve zorg), de gemoederen aan Engelse zijde verhit raken als ik vertel over de aanhoudende discussie in Nederland over het fixeren van cliënten. In Engeland komt dit geheel niet voor! (waarvoor hulde)
Na het middageten wordt door een Nederlandse en een Engelse docent en een groep Duitse studenten verteld waar de verschillende opleidingen en studenten nu eigenlijk huizen en vandaan komen, aan de hand van een aantal presentaties en filmpjes. Leuk om te zien, maar het duurde her en der wel iets te lang, waardoor onze vrije middag flink in het gedrang kwam. Niet getreurd natuurlijk; het dikke pak sneeuw biedt de mogelijkheid om weer even lekker als een 8 jarige een flink sneeuwballengevecht te houden.
's Avonds staat de internationale avond op het programma: Alle landen hebben een aantal 'nationale' bezigheden voorbereid en het is flink lachen geblazen! Als Nederlanders mogen we het spits afbijten en het koekhappen, spijkerpoepen en de andere spelletjes vallen zeer in de smaak! Als onderdeel van de voorbereiding op de internationale hebben we een filmpje in elkaar geknutseld, waarop onze spelletjes worden uitgelegd.


De Duitsers en Engelsen laten ons o.a. stoeldansen, bier drinken, en dansen (mijn grote specialiteit...) Dolle pret! Als afsluiter nemen we met de hele Sonnenberggroep nog een versie van 'Amarillo' op (zoek op YouTube). Die nacht wordt het natuurlijk flink laat en de volgende dag is het weer vroeg op: terug naar Nederland. Het zit er op. Sonnenberg was super!

Sonnenberg deel II

Zo, weer even tijd.
Gisteren eindigde mijn berichtje met de vermelding van een wandeling: een ritje van een half uur met de bus, kabelbaan in, berg af wandelen. Helaas was het erg mistig, dus we hebben niet van het potentieel prachtige uitzicht genoten. Gelukkig hebben we wel een souveniertje meegekregen: spierpijn. Maar gezellig was het wel!
's avonds hebben we een workshop gehad waarbij we in groepen hebben gediscussieerd over zeer uiteenlopende zaken. Euthanasie, palliatieve sedatie, nationale organisatie van verpleegkundigen, tuchtrecht, agressie jegens verpleegkundigen, abortus, de mogelijkheden die uitbreiding van het verpleegkundig beroep biedt (in Engeland zijn ze hier verder mee dan in Nederland: een 'trombolyseverpleegkundige' kan na het behalen van een Master in cardiocare medicatie voorschrijven bij mensen die een hartstilstand hebben doorgemaakt). Vooral de discussie over abortus was best heftig, wat natuurlijk vrij vlot gaat als er een moeder van twee zoontjes in de groep zit en je Peter Singer hebt gelezen...
's Avonds nog even in de bar een paar biertjes drinken en 'vroeg' naar bed: om kwart voor zeven gaat de wekker en om kwart voor acht vertrekt de bus. Na om half acht uit mijn bed te zijn gekropen en in no-time een lunchpakket te hebben gemaakt snel de bus in: De Universiteit van Hannover stond op het programma, met een onderdeel waar ik naar uitkeek: een lezing over Klinische Ethische Commissies (KEC) door dr. Neitzke. Maar allereerst vertelde het hoofd van de verpleegkundige dienst van het ziekenhuis (type hoofdzuster pur sang) over de organisatie van de verpleegkundigen en studenten op het ziekenhuis van de Universiteit, waar ze, i.t.t. de gemiddelde Duitse opleiding, ook de mogelijkheid hadden om een bachelordegree te halen. Wederom bleek de vooruitgang van de medische techniek de roep om ethische bezinning sterk te beïnvloeden tijdens de lezing van dr. Neitzke. De KEC van het ziekenhuis in Hannover is opgericht om een laagdrempelige ondersteuning te bieden bij ethische dilemma's in de zorgverlening. Een goede zaak vond ik ook dat patiënten en verwanten ook aan konden kloppen bij de KEC, laagdrempeligheid was een belangrijk aspect. Na de bespreking van een casus en een korte lunch stond een 'rondleiding' op een aantal ziekenhuisafdelingen op het programma, waarbij ik heb gekozen voor de leerwerkafdeling. Op deze (neurologie) afdeling hebben studenten veel eigen verantwoordelijkheid en een bekwaam team achter zich om hen te begeleiden. Helaas heb ik niet heel erg veel nieuws gehoord, maar het bood wel weer aanknopingspunten om met de studenten uit de andere twee landen in gesprek te gaan over het zijn van een student verpleegkunde.
De oude stad Goslar stond als derde onderdeel op het programma met een rondleiding door de prachtige eeuwenoude stad. Toffe gids, toffe gebouwen en wetenswaardigheden. Sallaint detail: tijdens de middeleeuwen bouwde men zieken- en armenhuizen om mensen in de hemel te krijgen (ze konden er bidden), waar we ze nu in principe bouwen om ze eruit te houden.
Het constant switchen tussen drie talen begint ondertussen redelijk makkelijk te verlopen, al is m'n Duits wat krakkemikkig. Vanavond hebben we als Nederlandse groep bardienst, ik hoop dat het weer een gezellige avond/nacht wordt. Ik kan wel zeggen dat de opzet van de conferentie ondertussen redelijk begint te slagen; het inzicht in de verschillende manieren van leren, zorgen en organisatie van zorg in Duitsland, Engeland en Nederland is behoorlijk toegenomen.

Sonnenberg deel I

Even een beetje tijd om een berichtje te schrijven. Zondag zijn we, na een prima reis per trein van ong. 5 uur aangekomen op het Sonnenberg conferentiecentrum.
Ik ben er net achter gekomen dat ik een wireless verbinding heb op m'n kamer (die overigens ook zeer netjes in orde is!).
Na een zeer korte kennismaking met de Duitse en Engelse studenten op zondagavond konden we eigenlijk vrij snel de bar in; succes verzekerd met de drinkgrage Engelsen. Gisteren begon het eigenlijke programma, met 's ochtends lezingen door de verschillende docenten over het schoolsysteem in de drie deelnemende landen en 's avonds een workshop in groepen van 7-8 studenten over de ervaringen binnen het schoolsysteem en natuurlijk de stages. Erg interessant! Ik ben er achter gekomen dat wij als Saxion HBO-V studenten een enorme vrijheid genieten dankzij de manier waarop er competentiegericht wordt geleerd. Deze vorm van leren komt in principe in vergelijkbare vormen ook voor in Duitsland en Engeland, maar zo ver als het op Saxion is doorgevoerd: ogen als schoteltjes bij onze buitenlandse collega studenten toen we vertelden dat we in de laatste twee jaar onze complete eigen leerroute uitstippelen. 's Avonds was er natuurlijk weer gezelligheid in de inpandige bar en na de veren uit de bank te hebben gedanst en een weergaloze karaoke van Linda (één van de Nederlandse studenten) tijd om naar bed te gaan. Vier uur later gaat tenslotte de wekker weer!
Vanochtend hebben we als Nederlandse studentengroep een presentatie gegeven over het Nederlandse gezondheidssysteem, in het Engels natuurlijk. Zenuwen en lastige woorden: niet een fantastische combinatie, maar wat mij betreft: chapeau! De dames liggen op het moment even op één oor, maar om 14.30 uur vertrekken we voor een flinke wandeling.
Daarover natuurlijk meer in het volgende bericht!

Sonnenberg: here we come!

Morgen vertek ik, samen met zes andere verpleegkunde studenten en twee docenten, richting st. Andreasbergn in Duitsland. Daar zullen we, samen met studenten en docenten uit Engeland en Duitsland, een weekje in het Sonnenberg congrescentrum met elkaar praten en luisteren over verschillende aspecten van de gezondheidszorg binnen Europa.

Het thema van dit jaar is: "Health for everyone in the 21st century?"

Ik heb er in ieder geval veel zin in (al hoop ik dat mijn verkoudheid me geen parten gaat spelen) en hoop op een week vol internationale discussie. Het werd ook wel weer eens tijd om mijn kunsten op het gebied van de gesproken Engelse taal af te stoffen...

Als het goed is, is er in het congrescentrum internet aanwezig. Ik zal mijn best doen om gedurende de week hier op VGG Actueel! enkele leuke anekdotes en wetenswaardigheden te posten over onze belevenissen daar.

Prijsvraag van start

Zo, een week druk (en een weekend ziek) geweest, weinig geblogd, even iets tussendoor.

Een x aantal weken geleden hoorde ik over een opdracht voor tweedejaars studenten studenten verpleegkunde van Saxion Hogescholen: schrijf een recensie over het boek 'Ik heb Alzheimer' van Stella Braam. Ik heb het boek een tijd geleden gelezen en vond het echt een tof boek. Ik raad het nog steeds regelmatig mensen aan. Net als sinds kort haar nieuwste boek 'Ik blijf thuis' overigens.

Daarop kreeg ik het idee om er een prijsvraag bij te maken. Stuur je recensie op, win een boekenbon en eeuwige eer. In overleg met twee docenten geschiedde; de 'Ik heb Alzheimer prijsvraag' is vorige week van start gegaan! In overleg met de studieverenigin en de Academie GezondheidsZorg van Saxion is een boekenbon van 25 euro opgehoest en:

Stella Braam stelde na een korte email (gestuurd om 23.00 uur) een gesigneerd exemplaar van het boek beschikbaar. Om 0.00 uur diezelfde nacht. Kijk, daar kunnen we wat mee!

Nu maar hopen dat er wat studenten bereid zijn zulks een mooie prijs te bemachtigen...

Aan de rechterzijde staat een afbeelding van het boek, klik erop als je er meer over wilt lezen.

p.s. Het lijkt alsof het organiseren van zo'n prijsvraagje een fluitje van een cent is. Mocht die indruk zijn ontstaan: stand corrected.

nummer honderd; een terugblik, we gaan vooruit!

Nummertje honderd, een rustpuntje... Een aantal keer per week. Vaste prik. Maar deze keer toch wel een beetje speciaal: dit is het honderste bericht dat er op VGG Actueel! wordt gepost. Tijd om even een beetje terug te kijken!

In december 2007 legde ik de eerste hand aan de opzet van het VGG Blog, waarvan tegenwoordig alleen nog maar een internetadres rest en het idee: schrijven over hetgeen een groot deel van mijn tijd opslokt: de opleiding tot verpleegkundige gerontologie geriatrie.
Verder is er weinig meer van de eerste opzet te ontdekken. Eén blog werden drie sites, onderdeel van het VGG Weblog. Het complete VGG competentieprofiel werd online gepubliceerd (een flinke klus...) en het eigenlijke 'bloggen' kreeg een eigen plek op VGG Actueel!, dit blog dus. VGG Project, de site waar het allemaal mee begon, werd ingericht als onderdeel met informatie over de differentiatierichting VGG.

Ondertussen zijn we halverwege de differentiatie en hard op weg naar een diploma. Vele onderwerpen die daar betrekking op hebben zijn voorbij gekomen op het blog: kwaliteitszorg, ethiek, innovatie, evidence based nursing, onderzoeken etc. Ook binnen de opleiding heeft het VGG Weblog aan bekendheid geworven: het is opgenomen in het lesmateriaal voor eerste en tweede jaars studenten en docenten hebben er lesmateriaal vandaan weten te halen van de VGG project site! Bloggen is op die manier een leuke toevoeging aan de opleiding en je leert ook nog eens mensen kennen.
Zo stond ik vorige week op het perron in Heemskerk (na een rit van drie uur) voor een gesprek met Lex Tabak, auteur van het Thuiszorg-blog. In week 44 zal ik nl. met 7 andere verpleegkunde studenten uit Nederland deelnemen aan een internationaal congres over (de politieke kanten van) verpleegkunde, waar studenten en docenten bij elkaar komen om uit te wisselen over de verschillende aspecten van zorg binnen Europa.
Om beslagen ten ijs te komen met betrekking tot de zorgmarkt had ik dus iemand nodig die daar een goede kijk op heeft; een afspraak met meneer Tabak was snel gemaakt. Een bijzonder interessant gesprek volgde, waarin de zorgmarkt, professionalisering, competentiegericht werken en natuurlijk de mooie kanten van het vak passeerden de revue. Ik vind het altijd prachtig als mensen vol passie over hun vak en hun kijk daarop kunnen praten en daarvoor was ik aan het juiste adres! Een bult wijzer en een lekkere vegetarische hap verder kon ik aan de terugreis beginnen richting Enschede.

Maar we moeten verder: Het 'competente' niveau moet behaald worden. En dat kost het nodige aan tijd! Uitstippelen van de leerweg, bepalen van beroepsproducten, contacten leggen, afspraken maken, cliënten verzorgen, ethiek, reflecties, verslagen, klinische lessen, congressen, zorgrollen, kerncompetenties, kwaliteitsverbetering, overstijgend denken, mondzorg, medicijnen, netwerken binnen de instelling, wat gaan we doen met het VGG Weblog na de opleiding, etc. etc.
Ik heb er in ieder geval zin in. Op naar de tweehonderd!

Om deze honderste post een vrolijk tintje te geven:

SUPER GRANNY!
(met dank aan Wendy voor het doormailen van de link!)


Natuurlijk kunnen de leerzame links ook niet ontbreken. Via de VGG projectleidster kreeg ik een aantal goede tips:

De vernieuwde Actiz-site is online: http://www.actiz.nl/ Hierop is veel informatie over ondernemers in de zorg en hun verwikkelingen te vinden.

Tijdens een bijeenkomst op school kregen we ook de site van Idé (Innovatiekring Dementie) http://www.innovatiekringdementie.nl/ in de schoot geworpen. Ik had er zelf nog nooit van gehoord en ga de site van Idé (waar Stella Braam een drijvende kracht achter schijnt te zijn) zeker aan een nader onderzoek onderwerpen, want het ziet er zeer interessant uit. Zo lezen we bijvoorbeeld dat zingen tijdens de zorg een positieve uitwerking heeft op dementerenden! Daarbij kan ik het niet helpen terug te denken aan een dementerende cliënt in de thuiszorg, waarbij ik 's ochtend vroeg 'in een groen, groen, groen, groen knolleee knollenland...' stond te zingen. In koor. Prachtig! Ook het project 'Ik bind hou vast' ga ik binnenkort eens doorspitten. Van alle werkzaamheden die ik heb verricht in de zorg tot nog toe vond ik dat eigenlijk VERUIT het meest verschrikkelijk: mensen 'fixeren'. Alternatieven zijn er, weg met die zweedse banden en stoelbladen!

Ook aandacht voor de 'Internationale dag van de Palliatieve Zorg' op 11 oktober graag. Op de website lees je meer over de verschillende activiteiten, symposia en andere activiteiten rondom deze dag, zoals de krant: 'Palliatieve zorg, doodgewoon', die als PDF bestand is te downloaden. Hierin komen onderwerpen als mantelzorg, kinder hospices, stervensbegeleiding en vele andere zaken aan bod.

Een dag eerder is er de dag van de geestelijke gezondheid, met als thema 'Dwangstoornissen'. Klik hier voor meer informatie.

Rest mij u nog een literaire tip te geven: 'De stoel van God' door dr. Paul Brand, waarin de auteur in romanvorm verhandelt over lijden en euthanasie bij kinderen. Verwacht geen Mulisch metaforen, maar wel kippevel en een brok in je keel. Echt weer zo'n boek dat je in één ruk uit zou lezen als het vakantie is. Ik kwam dit boek tegen in een artikel in één van de gratis krantjes die op de Nederlandse treinstations de ronde doen en wilde het direct lezen. Dat duurde dus ongeveer twee jaar, maar mein Himmel... Ik lees het nu als voorbereiding op het hierboven genoemde internationale congres (waar euthanasie één van de onderwerpen is) en ik denk dat ik er een goede bodem mee kan leggen, zeker in combinatie met Peter Singer's 'Tussen dood en leven', waar ik eerder over blogde.

Brand, P (2006). De stoel van God. Houten: Sapienta

Esther in het Zorgmagazine!

Wie schrijft die blijft, dus dat zit wel goed voor Esther, die in ZorgMagazine van najaar 2008 te vinden is op pag. 23!
Een leuk artikel over het wel en wee van de VGG.

Super gedaan Esther!

"De extramurale groep bestaat uit vier personen met verschillende kwaliteiten. De één is goed in de theoretische en de ander is goed in de praktische aspecten van de zorg. De projectgroep heeft veel geleerd, zoals het leren omgaan met verschillende leerstijlen binnen de groep en je weten te verdiepen in een andere factor van zorg, die je voorheen minder aansprak"

Helemaal mee eens!

(Zou tof zijn als we wat emailtjes zouden ontvangen naar aanleiding van het artikel.)

Even wat anders...

Een tijdje terug opperde de projectleider het maken van een VGG logo tijdens een van de VGG project bijeenkomsten. Omdat ik vanavond even géén zin had in typewerk, heb ik de stoute schoenen eens aangetrokken: Het is een 'onmogelijke' figuur volgens mij. Brandhout of blijvertje?

Lustrumcongres dr. van Hoytemastichting: de middag

Zoals beloofd: Deel twee van het lustrumcongres van de dr. G.J. van Hoytema stichting!

Voor het middagprogramma was er keuze uit een aantal thema's, waarvan (vanzelfsprekend) het thema 'geriatrie' mijn voorkeur genoot. En zo geschiedde:

Het middagprogramma vond plaats onder de bezielende leiding van prof. dr. D.H. Sipsma die z'n strepen heeft verdiend als huisarts, verpleeghuisarts, sociaalgeriater, klinisch geriater, verpleeghuisdirecteur en hoogleraar klinisch geriatrie aan de rijksuniversiteit Groningen.

Maar prof. dr. J. Baars mocht het spits afbijten. De (o.a.) bijzonder hoogleraar Gerontologie aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht hield een lezing genaamd 'Paradoxen van het ouder worden', waarin hij zijn theorie van vereindiging uiteenzette. Nu is filosofie een van mijn interesses, dus ik verwachtte er veel van. En niet zonder reden! Het voert veel te ver om volledig beeld van zijn lezing te geven (voor zover ik daartoe in staat zou zijn), maar er zijn drie aandachtspunten uit zijn lezing die ik graag onder de aandacht wil brengen:

1. Er heerst in de hedendaagse maatschappij een versnelling van de veroudering. Baars doelt hierbij zeker niet op lichamelijke veroudering, maar op de maatschappelijke kijk op veroudering. Meer specifiek de fixatie op de eerste 'rimpelvorming' en andere zogenaamde onvolmaaktheden, die 'alleen met grote overdrijving als een probleem beschouwd kunnen worden', om prof. Baars te citeren.

2. De commercie die achter punt één schuil gaat (en die is enorm!) schetst een beeld van volmaaktheid dat te koop lijkt te zijn, met natuurlijk de meest nieuwe en met een zweem van wetenschappelijkheid gepresenteerde zalfjes en behandelingen. De vraag wat een goed leven is, wordt op die manier vervangen door de vraag hoe wij, stervelingen, met onze per definitie onvolmaakte en kwetsbare lichamen het gephotoshopte en onhaalbare beeld van de ideaal uitziende mens kunnen benaderen.

3. Het derde punt bouwt weer voort op punt twee; het onhaalbare ideaal van uiterlijk vertoon scheept de jongere volwassene op met de druk van een gemanipuleerde jeugdcultuur. Het gevecht tegen de veroudering wordt dan echter wel een gevecht tegen de spreekwoordelijke bierkaai. Het toekomstbeeld verwordt tot een problematisch geheel met een gerontofobie, de angst voor het ouder worden als gevolg. En dat in een periode waarin het vooruitzicht op een lange levensduur bijkans gemeengoed geworden is.

De Saxionstudenten en docenten die geïnteresseerd zijn in de rest van zijn verhandeling kunnen een reactie achterlaten op dit bericht. Ik zal deze personen dan voorzien van een kopie à 1 euro (14 pagina's) van zijn artikel in de syllabus van het congres. Zeer zeker een aanrader! Een beetje speurwerk leverde overigens het volgende resultaat: klik hier voor zijn praktisch gelijke Plenaire lezing HOVO Boekenweek Symposium

De volgende spreker, de in 2004 afgestudeerde bouwfysisch ingenieur ir. J. van Hoof, hield een presentatie over domotica voor mensen met dementie. En die was niet mals. Gaandeweg kreeg ik de indruk dat de zaligmakende technologische vooruitgang voor dementerenden een ware last kan zijn. Ook waar deze bedoeld is om het de dementerende 'gemakkelijker' te maken! Domotica voor dementerenden vraagt om een individuele benadering van de situatie. Verschillen op het gebied van cognitie, apraxie, tremoren, zicht etc. maken dat iedere situatie om een andere benadering vraagt. Zijn relaas op eerder onderzoek baserend gaf van Hoof een een aantal ontwerpeisen voor domotica bij dementerenden:

Er dient geen training voor nodig te zijn (intuïtief)
De techniek moet er bekend uitzien
De controle dient niet weggenomen te worden van de gebruiker
Een minimum aan gebruikersinteractie
De gebruiker moet gerust gesteld worden

Dat dit niet zonder reden is, verduidelijkte hij aan de hand van een aantal voorbeelden, waarbij ik de airconditioning het sprekendst vond: de persoon in kwestie realiseert zich niet waar de plotselinge temperatuurswisseling vandaan komt en begint zich spontaan aan- of uit te kleden. Het dossier vermeldt dan nogal eens: dhr/mw vertoont seksueel ontremd gedrag! Met de zomers van 2003 en 2006 in het achterhoofd is er echter een run ontstaan op goede koeling in intramurale zorgsettings, die een nadruk leggen op preventie van sterfte en daarbij voorbij gaan aan het voor dementerenden zo belangrijke comfort.

Een ander zeer sprekend onderdeel van zijn lezing vond ik het belang van de installateur. Ik heb me al vaker afgevraagd hoe het nu voor een installateur moet zijn om in een verpleeg- of thuiszorgsetting met dementerenden aan de slag te moeten. Volgens van Hoof is deze rol essentieel; de installateur van de techniek dient op de hoogte te zijn van zijn doelgroep en (herhaaldelijk gestelde!) vragen rustig te beantwoorden en goed te luisteren.

Na de vlotte presentatie van van Hoof was het de beurt aan prof. dr. Sipsma zelf. Deze strijdbare pleitbezorger voor de novogeront, de nieuwe oudere gaf een sociaal filosofische beschouwing van de 'novogeront in evolutionair perspectief'. Helemaal te gek, want naast filosofie is één van mijn andere hobbymatige interessegebieden de evolutietheorie. Sipsma, sinds de jaren zestig van de vorige eeuw werkzaam op het gebied van de geriatrie ging daarbij in op de nieuwe eigenschap in de evolutie van de mens: de geriatric society, die over enkele decennia voor een derde zal bestaan uit, zo hij hoopt, novogeronten. Nog niet eerder in de geschiedenis van de mens is dit het geval geweest. Sipsma sloot met zijn betoog daarmee mooi aan op prof. Baars' lezing en bood er een soort van vervolg op. Een deel van zijn betoog baseerde hij op het 'geromem', het 'meem' dat onze kijk op de oudere mens bevat. Memen zijn de door Richard Dawkins (één van mijn 'literair evolutionaire helden') geopperde cognitieve tegenhangers van genen. Net zoals genen bevatten ze informatie, maar dan niet gericht op de synthese van eiwitten, maar denkbeelden, die van brein tot brein overgaan en in dat proces aan verandering onderhevig zijn. Aldus kunnen memen, net als genen in een evolutionair proces veranderen t.g.v. hun omgeving. Nu zijn er, naar mijn bescheiden mening, grondige kritieken geschreven op Dawkins' idee (zie bijv werken van Mary Midgley als 'Mens, Moraal & Vrijheid' en 'Science and society'), maar dat doet aan de uiteenzetting van Sipsma weinig af. De louter negatieve kijk op de veroudering moet met passende rationaliteit bekeken worden. Een duidelijk voorbeeld ligt op het gebied van de intelligentie: de 'fluid' intelligence, het vermogen om snel nieuwe informatie te verwerken neemt mettertijd af, maar de 'crystallized' intelligence, het vermogen om patronen en verbanden te herkennen is niet, of veel minder aan deze achteruitgang onderhevig. (iets soortgelijks blogde ik eerder over Bertrand Russell). Voltaire, een ander voorbeeld aangehaald door Sipsma en één van de filosofische hoofdfiguren van de Verlichting schreef zijn hoofdwerk pas na zijn 60e! In de toekomst dient veel meer gebruik gemaakt te worden van onder andere deze kwaliteit van de (toekomstige) 'homo senex vitalis', de vitale oudere mens, al dan niet bijgestaan door nieuwe heupen, polsen en wat dies meer zij, zich zo omtoverend in de 'homo senex prostheticus'. Grappend citeerde hij op z'n Goois: 'er is heup!' Sipsma sluit af met de 'Ars Geriatrica', de kunst van het ouder worden, die volgens hem moet streven naar 'compressie van morbiditeit en invaliditeit' in de laatste levensfase, maar ook ruimte moet bieden aan de afronding van het bestaan, zodat het op waardige wijze kan worden afgerond.

Een leuke bijkomstigheid: Op het weblog van prof. F. de Lange gaat het nieuwste artikel over het 'pamfletje', zoals Sipsma het zelf noemde: 'van oude mensen, de dingen die gaan komen'. Aangezien Sipsma aan het einde van zijn boek de vloer aan schijnt te vegen met Intelligent Design en Cees Dekker, denk ik dat het binnenkort zeker in mijn boekenkast te vinden zal zijn.

Hekkensluiter van het middagprogramma was drs. Kwadijk, algemeen directeur van de St. Maartengroep met de lezing 'Beeld van het verpleeghuis en de organistaie van de ouderenzorg in 2020'.

Dat de ouderenzorg voor problemen staat zal niemand ontgaan zijn en Kwadijk zette het beleid dat gevoerd dient te worden in deze veranderende omgeving duidelijk uiteen. Het organisatorisch proces dat ten grondslag ligt aan deze verandering is principieel anders dan 'voorheen', alleen al omdat de overheid streeft naar gereguleerde marktwerking. Andere aspecten van de verandering worden gevormd door veranderde financieringsvormen (zoals de ZZP's en PGB's), de overgang van sociale zekerheid naar op maat gesneden verzekeringspolissen, een vergroting van de rol van de thuiszorg, het wegvallen van verpleeg- en verzorgingshuizen (extramuralisering), een toenemende toezicht op kwaliteit van zorg, waarbij meten van clienttevredenheid een belangrijk issue is (kiesbeter.nl!) een veranderende zorgvraag vanuit een meer heterogene groep geriatrische zorgvragers en last, but certainly not least, een krimpende arbeidsmarkt.

Ook de gevolgen van de invoering van de WMO en het aanhoudend fuseren van instelling (met als doel het versterken van de machtspositie, het vergroten van efficiency en vergroting van innovatiekracht) passeerden de revue. Instellingen worden daarmee in een spagaat gedwongen die enerzijds 'leven met de dag' nodig maakt, vanwege financiële krapte, maar aan de andere kant een beleid voor de lange termijn, waarin winstgevend werken onmisbaar gaat worden.

Cliëntgericht werken gaat ook veranderen volgens Kwadijk. Virtuele technieken en domotica gaan hierin een belangrijke plaats innemen, maar de vraag naar écht cliëntgericht werken zal ook toenemen, er dient plaats te zijn voor 'even stilstaan bij de dingen die gebeuren, en levensbeschouwing. 'De zusters zijn zo lief en lopen zich de benen uit het lijf' dient hiervoor het veld te ruimen.

Het toekomstbeeld van Kwadijk zou Florence Nightingale op één bepaald punt als muziek in de oren hebben geklonken. Het verpleeghuis zal, volgens Kwadijk, in 2020 niet meer bestaan zoals wij dat nu kennen. Deze zullen zijn vervangen door (regionale) expertisecentra, waarin plaats is voor tijdelijke verpleging en behandeling. Ook zal er eerste lijnszorg aanwezig zijn, waarmee een nauwe samenwerking voor de thuiszorg gerealiseerd dient te worden. Ketenzorg en transmuralisering zijn daarbij sleutel begrippen. Nightingale had het dus bij het goede eind toen ze, zo'n 150 jaar geleden schreef:

"..the ultimate destination of all nursing is the nursing of the sick in their own home... I look to the abolition of all hospitals and workhouse infirmaries. But it is no use to talk about the year 2000" -Florence Nightingale

Al met al geen gekke schatting vanuit een tijd waarin de mestvaalt nog naast de deur lag!

Kortom: het was een bijzonder leerzame, leuke en boeiende dag. En dat voor 25 schamele euro's! Als de komende congressen en conferenties van een vergelijkbaar niveau zijn, wordt het een top congresjaar.

dr. G.J. van Hoytemastichting: bedankt!

p.s. Wat ik bij de toespraak van prof. dr. Baars aangaf over de mogelijheid tot bestelling van een kopie van zijn lezing voor Saxionstudenten, geldt ook voor de overige sprekers van het lustrumcongres, voor zover hun lezingen zijn opgenomen in de syllabus. Laat hiervoor een reactie achter op het blog.

Lustrumcongres dr. van Hoytemastichting: de ochtend

Gisteren heb ik deelgenomen aan het lustrumcongres van de dr. G.J. van Hoytema stichting. Het veertigjarig bestaan moest natuurlijk gevierd worden en omdat te realiseren hebben ze een, naar mijn idee, leuke en zeer leerzame dag opgezet met als thema:

Veroudering, vernieuwing en technologie

Ik moest even wennen aan de hoeveelheid maatpakken, een handvol aardappels in kelen en het aanspreken van dat deel van mijn vocabulaire dat ik meestal probeer thuis te laten, maar eenmaal opweg was het smullen geblazen!

De dag werd geopend door Dick Berlijn, die gevraagd was om de dag voor te zitten. Na een praatje over de gevaren die bij de enorme geldverkwanseling die de koude oorlog heette aan het licht kwamen (op 10 meter hoogte met 1000 km/h per uur vliegen), het belang van techniek en last but not least het belang van de invoering van briefings, was het de beurt aan een hartchirurg (prof. dr. mr. dr. BAJM de Mol) en een klinisch fysicus (ir. MDJ Lansbergen), om over de gevolgen van technologische vooruitgang te spreken in hun lezing: 'Zorg voor veiligheid in de zorg'. Wat is nu belangrijker? De techniek? Of de organisatie er om heen? Hoe creëren we veiligheid met en voor nieuwe technieken? Want: technologie wordt sneller oud. Maar technologie is ook overal om ons heen. En ook steeds meer om oudere mensen heen. Moeten we daar nog voorzichtiger mee zijn? In een zeer vlot samenspel wisten de twee heren boeiend te vertellen.

Prof. dr. van der Meijden was de tweede spreker. Ik heb de beste man een keer eerder zien spreken, tijdens een HKZ bijeenkomst van mijn vorige werkgever. Voor degenen die niet zo 1,2,3 weten wie van der Meijden is: hij heeft het huwelijk van Willem-Alexander en Maxima ingezegd in de kerk. En hij was, zoals altijd, weer bijzonder vermakelijk en vitaal. Ook in z'n tachtigste levensjaar! De mooie en minder mooie kanten aan het ouder worden werden op bijzonder humoristische en erudiete manier besproken in zijn lezing 'het imago van de Veroudering'.

Voor de viering van het lustrum werd de ochtend afgesloten met een boekpresentatie. Dr. Quak heeft nl. een boekje geschreven over dr. G.J. van Hoytema, neuroloog en de oprichter van de stichting veertig jaar geleden. Van Hoytema was een chirurg die de ontwikkeling van techniek in de medische wetenschap een zaak van bijzonder hoog belang vond en zelfs nog heeft gelobby'd om Enschede te voorzien van een geneeskundige faculteit. Helaas voor Enschede werd dat destijds Maastricht. De oudste zoon van de al overleden neuroloog nam het boekje graag in ontvangst.

De ochtend werd afgesloten met een uitgebreide lunch, waar het zoals gewoonlijk altijd bijzonder makkelijk is als vegetariër om een keuze te maken voor je maaltijd. Niettemin ook weer van hoogstaande kwaliteit.

De middag volgt later!

Poppen en nathouden

Komende week moet het POP (persoonlijk ontwikkelingsplan) ingeleverd worden. M.a.w.: hoe ga ik de komende tijd aan mijn rollen en competenties werken? Met wie? Waar? Waarom? Wanneer? Wat is het bewijs van kunnen? Een hele puzzel, maar we zijn bijna klaar, de Glazen Bol is bijna geslepen. Nu hopen dat de toekomst niet ver- of bijziend is zoals ik.
Het komend jaar zal een druk jaar worden, dat weet ik wel, waar veel in zal worden geleerd. Cliënten, presentaties, congressen, interviews, wondbehandeling, griepvaccinaties, protocollen, en nog veel meer. In veertig weken.

Ik begin me af te vragen of overbelaste toetsenborden zijn op te geven als onderwijskosten bij de belastingdient...

Leven met Medicijnen en Hulpmiddelen. Gratis congres!

ZonMw en Stichting Fonds PGO organiseren het in de titel genoemde (openings)congres in de Week van de Chronisch Zieken 2008 (7 - 13 november). Voor snelle opgevers is het zelfs gratis. Niet dat de prijs van 15 euro de gemiddelde Nederlander de das om zal doen, maar toch.

In het magazine 'Chronisch Ziek' van dit jaar is het programma van de week te vinden, evenals een aantal artikelen op het gebied van 'Medicijnen en Hulpmiddelen', dat naast de titel van het congres ook het thema van de hele week is. Klik hier voor de online versie van het magazine. Een PDF versie is ook verkrijgbaar, maar vreemdgenoeg via een particuliere pagina die bij internet provider Planet Internet gehost is. Ik kan me niet voorstellen dat met al de reclame die naar voren komt in het magazine vijf megabyte aan webhostingruimte een groot probleem is.

Niettemin zitten er in het magazine een aantal aardige artikelen, over bijvoorbeeld: Medication reviewing (waar ik eerder over blogde), zorgrobots, E-health en seksuele problemen.

Congres: Het einde van de ouderenzorg?

Via de blogroll onderaan de zijbalk op VGG Actueel! kwam ik op de aankondiging van het congres: het einde van de ouderenzorg? dat op 4 november gehouden zal worden in Ede.
Meestal zijn dergelijke bijeenkomsten schreeuwend duur, maar desondanks besloot ik toch even te kijken op de website http://www.ouderenzorgcongres.nl/. Het blijkt dat het initiatief ligt bij tijdschrift Geron. Tijdens het congres willen de organisatoren de volgende vragen (en antwoorden erop) onder de aandacht brengen:

Zien wij ons gedwongen om terug te keren naar de doe-het-zelf-samenleving?
Sluit de politiek wel aan bij wat onder ouderen en in de zorg- en welzijnssector leeft?
Houden we niet een veel te positief verhaal over ouderen en de ouderenzorg?
Wordt het geen tijd dat ouderen zich zelf veel meer met zorg voor hen gaan bemoeien?
Is een grote systeemwijziging in de zorg noodzakelijk?
Hoe verhouden de inmiddels al wat sleets geraakte begrippen ‘markt’ en ’samenwerking’ in de ouderenzorg zich tot elkaar?
Lijden we aan een vertrouwensprobleem in de dienstensector?
Geven we de hulpverlener wel voldoende vertrouwen om hulpverlener te kunnen zijn?

Inderdaad blijkt het congres behoorlijk prijzig te zijn vanuit de gemiddelde studentenpositie: 235 euro's. Maar dankzij Stichting Woonzorg Nederland en Stichting Sluyterman Van Loo is dat bedrag voor studenten gereduceerd tot 75 euro!

VGG Victorie!

Met vandaag de laatste toetsstations is het succes van de VGG extramuraalgroep compleet.

Melissa en Esther hebben hun toetsstations ook gehaald, waarbij Melissa is opgegaan voor vier en Esther voor vijf rollen. Dat zet de score op 19 gehaalde rollen van de 19 rollen waar we als groep voor zijn op gegaan.

Dames, gefeliciteerd! Geniet van een welverdiende vakantie!

VGG kerncompetentieschema

Voor een beetje overzicht heb ik de domeinen, domeinspecificaties, rollen en kerncompetenties van de verpleegkundige gerontologie geriatrie eens in een schema proberen te gieten. Dit is het resultaat:

(klik op de afbeelding om het schema als PDF te downloaden)

Zo op het eerste gezicht valt het me op dat er wellicht meer logica in de opzet kan, ik zou daarbij denken aan het hernummeren van kerncompetentie 5 naar nummer 3 (en vice versa) en het schrappen van de domeinspecificatie 'zorgbeleid', aangezien deze al naar voren komt in de specificatie 'zorgbeleid en programmering'. Op deze manier is de structurele samenhang van de bedoelde rollen naar mijn idee duidelijker. Klik hier voor een indruk van dit voorstel.

Het leuke aan de poster vind ik dat het een andere kijk dan gebruikelijk op 'de beschrijving' van de professie van de verpleegkundige. Ik ben gewend om vanuit rollen en kerncompetenties te denken, waarbij de domeinen en domeinspecificaties een ondergeschoven kindje lijken, terwijl dit toch de eerste stappen in de opbouw zijn. Er ontstaat in de poster een overzicht van de samenhang tussen de domeinen en domeinspecificaties, rollen en kerncompetenties van het competentieprofiel, iets waar ik pas bij het maken achterkwam.

Ik blijf het niettemin wel wat jammer vinden dat de rol van beroepsbeoefenaar wat minder uitgewerkt is, terwijl de aspecten van het vak binnen deze rol toch onderdeel vormen (een) van de reden(en) voor de opkomst van de VGG opleiding: 'hersens aan het bed' (hoezeer die opmerking mij ook tegenstaat).

Toetsstations in volle gang!

En wederom succes voor het VGG Project!

De afgelopen week zijn Wendy en ik (Bram) allebei voor vijf rollen opgegaan op gevorderd niveau. Wendy heeft maandag de aftrap gegeven voor de VGG extramuraalgroep en was direct succesvol: Gefeliciteerd! Ik ben gisteren opgegaan en heb ze ook alle vijf gehaald. Ze hebben me het vuur aan de schenen gelegd en ik was dus ook wel wat verbaasd toen ik hoorde dat ze allemaal goed waren gekeurd!
Lekker gevoel om de vakantie mee in te gaan.

Esther & Melissa gaan er donderdag en vrijdag tegen aan: VEEL SUCCES gewenst!