Griepvaccinatie op de computer

De komende tijd zal ik waarschijnlijk wat meer bloggen over de griepvaccinatie, aangezien ik samen met een groepsgenoot een verslag + onderzoeksplan aan het voorbereiden ben. Via de RSS feed van TVV online kwam ik op een onlangs in PLoS verschenen onderzoek: The Effects of Influenza Vaccination of Health Care Workers in Nursing Homes: Insights from a Mathematical Model. (klik hier om het onderzoek te downloaden) In het onderzoek heeft men een verpleegafdeling gesimuleerd met 30 bedden, verdeeld over 15 tweepersoonskamers, en 30 medewerkers

In het onderzoek heeft men, met behulp van een wiskundig computermodel, gepoogd te onderzoeken of er (o.a.) sprake is van zgn. 'herd immunity' (groepsimmuniteit) bij een bepaalde vaccinatiegraad onder personeel in het verpleeghuis. Hier ben ik al een tijdje benieuwd naar, maar volgens de onderzoekers is er op basis van hun data geen drempelwaarde bekend waarbij dergelijke immuniteit optreedt. Dit houdt ook in dat, op basis van de onderzoeksgegevens een 100% vaccinatiegraad onder zorgverleners uitbraak van een griepepidemie niet tegen zal kunnen houden. Wel blijkt uit hun data dat het waarschijnlijk is dat iedere ingeënte zorgverlener een stap in de goede richting is; de stap van 10% naar 20% vaccinatiegraad is net zo belangrijk als die van 80% naar 90% (en vice versa). Zo'n 60% van de influenza infecties zou te voorkomen zijn, als een vergelijking wordt gemaakt tussen een vaccinatiegraad van 0 (niemand gevaccineerd) en 1 (alle medewerkers gevaccineerd).

Wederom vind ik de berichtgeving (op TVVonline) over het onderzoek wat mager: er wordt met geen woord gerept over het feit dat het gaat om een onderzoek waarbij geen enkele patiënt aan te pas is gekomen; het is een puur mathematisch model, waarbij enkele (belangrijke) variabelen niet op basis van eerdere onderzoeksgegevens gebaseerd konden worden: de mate waarin het griepvirus van persoon tot persoon wordt overgedragen. De onderzoekers zelf zijn hier duidelijk over en ook in de abstract wordt gewaarschuwd voor al te stellige conclusies op basis van de gegevens.Niettemin blijft er een zeer duidelijk verband te zien tussen de graad van vaccinatie en voorspelde infecties; ook dit onderzoek wijst weer duidelijk in de richting dat vaccineren van medewerkers in het verpleeghuis een belangrijk aandachtspunt is!

van den Dool C, Bonten MJM, Hak E, Heijne JCM, Wallinga J (2008). The Effects of Influenza Vaccination of Health Care Workers in Nursing Homes: Insights from a Mathematical Model. PLoS Med 5(10): e200 doi:10.1371/journal.pmed.0050200

kiesbeter.nl

In de 'zusterspost' van mijn stageplek kwam ik een uitgeknipt krantenartikeltje tegen: 'Prestaties van 1200 tehuizen op internet'. Er stond niet op uit welke krant het knipsel kwam, maar via google kunnen we er meer over lezen, bijvoorbeeld op de site van MEE Zuidoost Brabant. In ieder geval gaat het over de site http://www.kiesbeter.nl/algemeen/zorgverleners/, waarop het mogelijk is om de voorzieningen, kwaliteitskeurmerken, waardering van cliënten en het voorkomen van zorgproblemen van verschillende verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorgorganisaties te vergelijken. Overigens is hetzelfde mogelijk met bijvoorbeeld apotheken, huisartsen en verloskundigen.
Als we de ZZP'er in de zorg Lex Tabak mogen geloven, is transparantie in de zorg van het hoogste belang, dus wat dat betreft lijkt de site een goed initiatief in een zorgmarkt!

Ik heb natuurlijk direct even het een en ander uitgezocht en ontdekt dat de informatie nog niet helemaal up-to-date lijkt te zijn. Zo heeft mijn stageplek wel een HKZ en IIP keurmerk, maar dit kan ik niet terugvinden op de site. Ook zijn er een aantal instelling/plekken waarover geen inhoudelijke informatie is te vinden. Ik neem aan dat dergelijke hiaten mettertijd gevuld zullen worden, als de site aanslaat.

Multidisciplinaire Mondzorg

In 2007 heeft de NVVA, de beroepsvereniging van verpleeghuisartsen en sociaal geriaters, de richtlijn 'Mondzorg voor zorgafhankelijke cliënten in verpleeghuizen' uitgebracht. De richtlijn bestaat uit een aantal verschillende onderdelen. Om de hoofdpublicatie te openen: klik op de afbeelding aan de linkerzijde.

Een van de interessante dingen aan deze richtlijn is dat ze in beginsel al multidisciplinair is, maar dat er daarnaast extra aandacht is voor de rol van verzorgenden en verpleegkundigen in de vorm van een aparte brochure:

(Klik op de afbeelding om de brochure te openen)

In de publicaties, die bedoeld zijn voor de mondzorg van verpleeghuisbewoners, is onder andere aandacht voor de oorzaken en gevolgen van slechte mondzorg, mondzorg op cliëntniveau, en de samenwerking tussen de verschillende discplines. In de richtlijn is aan het einde van ieder hoofdstuk een overzicht van conclusies, inclusief de aanbevelingen en de kwaliteit van het wetenschappelijke bewijs.
De overzichtskaart geeft een overzicht van aandachtspunten voor mondzorg van zowel 'dentate' als 'adentate' cliënten.

In de bijlagen zijn een begrippenlijst, allerhande (anamnese)formulieren en een samenvatting van de proefimplementatie 'mondzorg bij zorgafhankelijke cliënten in verpleeghuizen' (uitgevoerd bij tien verpleeghuizen) te vinden

zie ook:

Handboek Integrale Mondzorg (Sigra 2006)

Mondzorg bij ouderen. Een verslag dat we als VGG projectgroep hebben gemaakt

UMCG begint met speciaal centrum voor ouderenzorg

Ouderen hebben meestal meerdere aandoeningen. Dat maakt zorg vaak moeilijk. Van belang is de problemen in samenhang te zien. Het UMCG begint een centrum dat zich richt op behandelingen waarin oog is voor lichamelijke, geestelijke en sociale aspecten.
Klik op de link in de tekst hierboven voor een interessant artikel gericht op de kwaliteit van zorg voor (de kwetsbare) ouderen.

Fixeer de fixatie...

In de Nederlandse gezondheidszorg is de laatste tijd het nodige gaande geweest rondom de de wet Bijzondere Opname Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ). Op 25 mei 2007 is het rapport van de derde evaluatie van de wet gepubliceerd en daaruit bleek dat de wet ondanks aanpassingen naar aanleiding van eerdere evaluaties niet de gewenste effecten had. Op 12 februari 2008 heeft de Eerste Kamer ingestemd met een wijziging in de wet. Het gaat hierbij o.a. om de mogelijkheid tot gedwongen opname. Maar daar wilde ik het niet over hebben.

Over sterftegevallen als gevolg van fixatie, dat ook onder de wet BOPZ valt, wel. Het AD brengt op 14 mei jl. een artikel uit over twee sterfgevallen die toe te schrijven zijn aan het (foutief?) gebruik van fixatiemiddelen. Na een operatie zijn de slachtoffers gefixeerd, met goedkeuring van de familie. Helaas werd hen dit beiden kort na elkaar noodlottig.

Het LEVV biedt in op hun website de SOTA studie aan. Hierin is in hoofdstuk 4 een literatuurstudie te vinden naar fixatuemiddelen, waaruit blijkt dat er volgens de SOTA onderzoekers geen evidence base bestaat voor fixatiemiddelen, als het gaat om vergroting van de veiligheid van de patiënten.

In het Tijdschrift voor verpleeghuisgeneeskunde kunnen we online over een beschrijvend onderzoek lezen in 'Vrijheidsbeperkende interventies; een inventarisatie onder verzorgenden'. Hierin wordt beschreven hoevaak verzorgenden in verpleeg- en verzorgingshuizen in aanraking komen met vrijheidsbeperkende middelen (waaronder fixatie valt), welke interventies zij als vrijheidsbeperkend zien, wat zij als redenen hiertoe zien en of ze bekend zijn met de BOPZ. Er zijn hierbij siginificante verschillen tussen de verpleeg- en verzorgingshuisverzorgenden gevonden, waaronder het toepassen van vrijheidsbeperking. Niet alle uitkomsten zijn geruststellend...

Dat middelen en maatregelen niet altijd nodig zijn valt te lezen in: Het Non-fixatiebeleid, Zorggroep Almere, Polderburen. Bij de zorggroep heeft een zes maanden durend onderzoek naar de gevolgen van een non-fixatie beleid op een PG afdeling plaatsgevonden;

• Bewoners vielen vaker dan uit de literatuur verwacht kan worden ( 135x per half jaar tegenover gemiddeld 100 keer volgens de literatuur).
• De frequente vallers liepen daarbij geen ernstig letsel op
• De bewoners die de ander valincidenten veroorzaakten vielen slechts een enkele keer
• Ernstig letsel kwam veel minder vaak voor dan op basis van de literatuur verwacht mag worden: namelijk 1 geval op 135 valincidenten i.p.v. 3-12 botbreuken (volgens de cijfers uit de literatuur bij 135 valincidenten).
• De gebruikersgroepen zijn erg tevreden over het non-fixatie beleid.
  

bronnen:

http://www.minvws.nl/dossiers/bopz/default.asp

http://www.minvws.nl/images/ra-bopz_tcm19-147653.pdf

Geenen van R (2008): Vastgebonden patiënten dood. Algemeen Dagblad 14 mei 2007 (http://www.ad.nl/binnenland/2291710/Vastgebonden_patinten_dood.html)

Jongerden, I., Heijnen-Kaales, Y. (2003) State-of-the-Art Studie Verpleging en Verzorging. LEVV, Utrecht (http://www.levv.nl/index.php?id=488)

Het Non-fixatiebeleid, Zorggroep Almere, Polderburen. Zorgvoorbeter.nl 25 maart 2006 (http://www.zorgvoorbeter.nl/onderwerpen/over/valpreventie/voorbeelden/het-non-fixatiebeleid-zorggroep-almere-polderburen/)

Veer de AJE, Francke AL, Kruif de A: (2007): 'Vrijheidsbeperkende interventies; een inventarisatie onder verzorgenden. Tijdschrift voor verpleeghuisgeneeskunde vol 32. nr. 1 2007 (http://www.nivel.nl/pdf/pvv256.artikelverpleeghuisgeneeskunde.pdf)

Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen 2007

In 1998 begon de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen als een onderzoek naar de prevalentie van decubitus. In 2007 vond dus de 10e meting plaats. Bestond de onderzochte populatie in 1998 nog uit 86 instellingen, in 2007 ging het om 570 instellingen. Ook ten opzichte van 2006 is er een flinke groei te zien. In de uiteindelijke berekening van de cijfers gaat het echter om 366 instellingen. Dit is gevolg van een selectie op basis van bijvoorbeeld het niet halen van de gestelde deadline, of instellingen met minder dan 30 clienten. De onderzochte instellingen zijn ingedeeld in drie groepen: acute zorg (academisch en algemeen ziekenhuis), chronische zorg (verpleeg- en verzorgingshuis) en thuiszorg. Voor de acute en de chronische zorg werd de meting op 1 dag (3 april 2007) uitgevoerd, voor de thuiszorg ging het om 4 dagen van steekproeven. Ook de val- en fixatiecijfers zijn op andere wijze verkregen. De uiteindelijke meting kent door deze selectie weliswaar een kleinere populatie, maar een laagste respons van 97,2%, hetgeen we als redelijk hoog kunnen beschouwen, zeker als we Braam (2007) mogen geloven. In het rapport is uitgebreid uitgelegd welk probleem wordt gemeten, met welke methoden en hoe de cijfers zijn verdeeld over de populatie. Elk van de 6 onderzoeksgebieden Decubitus, Incontinentie, Ondervoeding, Vallen en fixatie, smetten en decubitus en ondervoeding bij kinderen is in een apart hoofdstuk beschreven. In de hoofdstukken is ook aandacht voor het evidence based behandelen van de beschreven zorgproblemen.
Al met een behoorlijk inzichtelijke publicatie, die zich wat mij betreft ook kenmerkt door een goede leesbaarheid, zonder al te veel moeilijk taalgebruik.

Literatuur:
Halfens RJG, Meijers JJM, Neyens JCL, Offermans MPW (2007): Rapportage resultaten Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen; Datawyse/Universitaire Pers Maastricht

Braam GPA (2007): Mensen en hun problemen in onderzoek: De zwakkeren en ouderen blijven onderbelicht: TIJDSCHRIFT VOOR GERONTOLOGIE EN GERIATRIE